• Saturday 7th December 2019

آیا گوادر رقیب چابهار است؟

این بندر، بر کرانه دریای عمان واقع شده و بندری در حال پیشرفت است. دولت پاکستان در سال 2007 امتیاز عملیات بندری گوادر را به مدت 25 سال به یک شرکت سنگاپوری واگذار نمود و برای 40 سال آینده آن را یک بندر آزاد بدون مالیات معرفی کرد.
البته سرمایه‌گذاران چینی نیز در تأسیسات بندری گوادر سرمایه‌گذاری کرده‌اند. بندر گوادر در منتهی الیه جنوب غربی پاکستان و در ساحل خلیج گوادر در دریای عمان قرار گرفته است. از 1995، توسعه این بندر به دلیل برخورداری از سواحل عمیق مورد توجه واقع شد. با وجود اهمیت، به دلیل فقدان منابع مالی تا سال 1999 توسعه آن به تعویق افتاد.

از سال 1999 مجددا توسعه این بندر و این بار در قالب ایجاد بندر آزاد به سبک مناطق آزاد چین در دستور کار قرار گرفت که با رایزنی مقامات پاکستانی، چینی‌ها علاقمند به همکاری و سرمایه‌گذاری در این بندر شدند. مشارکت و سرمایه‌گذاری چینی‌ها در دو طرح تعریف شده است: طرح اول، ایجاد منطقه آزاد تجاری و صنعتی گوادر و طرح دوم ایجاد بزرگراه ساحلی مکران.

هزینه عملیات اجرایی منطقه آزاد گوادر تا تکمیل طرح در حدود 1160 میلیون دلار در دو فاز پیش‏ بینی شده است. احداث جاده، تغییر شیوه سنتی زندگی مردم محلی، ایجاد نیروگاه برق، تأمین گاز مورد نیاز، اتصال منطقه به شبکه ریلی کشور و ایجاد بندرگاه‌های مجهز از جمله برنامه‌های در دست اجرا می‌باشد. در فاز اول، سه بندرگاه بزرگ با تجهیزات مورد نیاز به ظرفیت پذیرش کشتی‌های 50 هزار تنی ایجاد خواهد شد.

در حال حاضر، کانال ‏های مربوط به این امر را -که 5 کیلومتر طول دارند- متخصصان چینی لایروبی کرده‌‏اند. بندرگاه ‏ها نیز -که هر کدام دارای طول 200 متر با 350 متر محوطه و 5/11 متر آبگیری هستند- در طول 36 ماه ساخته می‏شوند. شایان ذکر است امکان بهره‏برداری سریع‏تر نیز از این بخش وجود دارد. هزینه اجرایی این فاز در حدود 250 میلیون دلار پیش ‏بینی شده که 198 میلیون دلار آن را چینی‏ ها و مابقی را دولت پاکستان می‏ پردازند.

در فاز دوم، احداث 10 بندرگاه با دو پایانه بزرگ نفتی و یک پایانه کانتینری پیش ‏بینی شده است. این تأسیسات، قابلیت پذیرش کشتی ‏هایی با ظرفیت صدهزار تن و تانکرهای نفتی 200 هزار تنی را خواهند داشت. اجرای این طرح ‏ها، بندر آزاد گوادر را به یکی از فعال ‏ترین و مهم‏ ترین مراکز تجاری و نفتی آسیا تبدیل خواهد کرد. نکته قابل توجه اینکه، سلطان‏ نشین عمان نیز علاقمندی خود را برای مشارکت در این طرح اعلام کرده است و براساس موافقت ‏های به عمل آمده، سلطان عمان 7 میلیون دلار برای ایجاد و تجهیز نیروگاه برق این بندر کمک خواهد کرد. ناگفته نماند که آمریکا و آلمان نیز از دیگر کشورهای سرمایه ‏گذار در این بندر به شمار می ‏آیند. طرح دوم، احداث بزرگراه مکران است که از جمله طرح ‏های تکمیلی بندر آزاد گوادر به شمار می ‏رود. این بزرگراه 800 کیلومتری، در حاشیه ساحل جنوبی پاکستان احداث می ‏شود و بندر گوادر را به بندر کراچی متصل می‏ سازد. اجرای این طرح نیز با کمک چینی‏ ها در چهار فاز و به مدت 36 ماه پیش ‏بینی شده که فاز اول آن، که200 کیلومتر است، پایان یافته است.

دلایل و اهداف توسعه بندر گوادر

دولت پاکستان تحت تأثیر عوامل مختلف داخلی، منطقه ‏ای و بین ‏المللی، ایجاد و توسعه گوادر را در دستور کار خود قرار داده است. عوامل داخلی به عقب ‏ماندگی شرق پاکستان و ایالت بلوچستان و نقش ناچیز آن در اقتصاد ملی بر می ‏گردد. عوامل منطقه ‏ای به وضعیت رو به ثبات افغانستان و رقابت سیاسی و نظامی پاکستان با هند مربوط می ‏شود. به لحاظ بین ‏المللی نیز این کشور به دنبال یافتن جایگاه مثبت و مطمئنی در تعاملات اقتصادی جهان و آسیاست.

بنابراین، اهداف پاکستان را در اجرای این طرح در موارد زیر می‏ توان خلاصه کرد:

1- توسعه منطقه‏ ای: ایجاد منطقه آزاد گوادر عامل مهم گسترش فعالیت ‏های اقتصادی در ایالت عقب‏ مانده بلوچستان است. نتایج عمده این طرح اجرای طرح ‏های زیرساختی حمل و نقل، ارتباطات و ترانزیت کالا می‏ باشد. وجود این فعالیت ‏ها، ضمن ایجاد اشتغال، رشد فرهنگی و سیاسی این ایالت را به همراه می‏ آورد. علاوه بر این، آثار اقتصادی مثبتی نیز برای اقتصاد در حال توسعه این کشور در بردارد؛ مثلاً فراهم شدن زمینه صادراتِ منابع معدنی از جمله منابع مس منطقه ساینداک بلوچستان که در حال بهره برداری است.


Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *