• Thursday 20th June 2019

اصلاحات انقلابی در عربستان؛ فخرفروشی دروغین جمهوری اسلامی از دست می‌رود

– اصلاحات اجتماعی در عربستان که حقوق زنان را در مرکز توجه قرار داده ریشه در تغییر نسل‌ها و گسترش تکنولوژی ارتباطات و روح زمان دارد.

در هفته‌های اخیر خبرها و گزارش‌ها درباره‌ی اصلاحات در زمینه‌ی حقوق زنان در عربستان از یک‌سو دنیا را حیرت‌زده کرد و از سوی دیگر به شدت مورد استقبال فعالان حقوق زنان و نهادها و افراد مدافع حقوق بشر و همچنین تشویق کشورهای پیشرفته‌ قرار گرفت.

زنان عربستان اسیر در چارچوب‌های برگرفته از احکام شرع و حد و حدودهای دیکته شده از سوی اسلام و قرآن، دیدند که همه اینها در عرض چند روز یکی پس از دیگر به فرمان حکومت و تصمیم مجلس فرو ریخت.

تصویب طرح «مفتی‌های زن» و حق صدور فتوا در مجلس، اجازه حضور زنان در کنار مردان در استادیوم‌ها، اجازه‌ی دریافت گواهینامه رانندگی و اتومبیل‌ راندن برای زنان، در کشوری که تعصبات دینی و فرهنگی در آن همواره بیداد کرده است و در کنار جمهوری اسلامی ایران، یکی از آبشخورهای بنیادگرایی اسلامی بوده، اصلاحاتی است که کمتر از یک انقلاب نیست. این در حالیست که اجازه‌ی سفر بدون «قیم» و موافقت همسر و… را قبلا در سال ۲۰۱۵ دریافت کرده‌ بودند.

شهروندانی که هنوز در شوک این اصلاحات انقلابی بودند ناگهان دیدند که در جده باشگاه مشت‌زنى و بدن‌سازى دختران افتتاح شده و در تلویزیون دولتی عربستان بعد از سال‌ها کنسرتی از ام کلثوم، بانوی آواز جهان عرب، پخش می‎شود.

در کشوری که هیچ جنبش مترقی اجتماعی و سیاسی چشمگیری وجود نداشته و ندارد، این تغییرات تنها از حکومتی بر می‌آید که ضرورت زمان را تشخیص داده باشد.

اینکه آیا این اصلاحات بنیادین به پشتوانه‌ی آل سعود تا چه اندازه با رشد فکری و ذهنی جامعه‌ی سی میلیونی این کشور همخوانی دارد و آیا پس از مدتی، مانند سال ۵۷ و پس از اصلاحات شاه فقید ایران، به ضد خود تبدیل نخواهد شد، موضوعی است که آینده نشان خواهد داد.

واکنش رسانه‌های جمهوری اسلامی

تلویزیون العالم، سیمای برون مرزی رژیم ایران که به زبان عربی پخش می‌شود چهارشنبه ۱۲ مهر در گزارشی تغییر در وضعیت آزادی‌های مدنی زنان را «اصلاحات نمایشی» خواند و مدعی شد که عربستان تلاش می‌کند چهره‌ای جدید و متفاوت از آنچه هست را از خود به نمایش بگذارد. نه تنها رسانه‌های وابسته به جمهوری اسلامی ایران (از زاویه‌ی منفی) بلکه بسیاری از رسانه‌ها و فعالان غربی و فعالین حقوق زنان (از زاویه‌ی مثبت) در یک موضوع دیدگاه مشترک دارند: این تغییرات با سیاست‌های محمدبن سلمان ولیعهد جوان و حمایت‌های ملک سلمان بن عبدالعزیز پدرش ارتباط مستقیم دارد و بر مبنای «سند چشم انداز ۲۰۳۰» صورت می‌گیرد که هدف آن مدرن کردن عربستان در ابعاد گوناگون اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است.

سندی که از سوی سیدعلی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی مورد غضب قرار گرفت و اجرای آن در ایران متوقف ماند.

رقابت حکومت‌های متعصب و مدعی

‌ دکتر مهران صولتی، جامعه‌شناس و تحلیلگر مسائل سیاسی و اجتماعی از ایران در یادداشتی که در کانال‌های تلگرامی جامعه‏شناسی منتشر شده با اشاره به اینکه مشخص نیست این آزادی‌ها که حکومت عربستان به زنان داده تا کجا ادامه خواهد یافت،

گفته است این اقدامات هر چه باشد «رونمایی از قدرت نرم و نوظهور عربستان در مواجهه با رقیب دیرینه و توانمند منطقه‌ای خود یعنی ایران تلقی می‎شود».

او شرحی نوشته بر مواجهه میان انقلابی که به سنت گرایید (ایران) و سنتی که ابعاد انقلابی یافته است (عربستان).

صولتی معقتد است، انقلابی بودن در ایران بیشتر به معنای مبارزه با مظاهر لیبرالیسم تفسیر شد و پویایی انقلاب از درون به بیرون منتقل گشت و سنت به جای آن نشست.

در مقابل، سنتی‌ترین کشور خاورمیانه با در اختیار داشتن «منحط‌ترین نظام سیاسی» که ترکیبی از سلطنت نفتی، ایدئولوژی وهابی و پتانسیل تروریسم‌پروری است، حالا با قدرت گرفتن یک ولیعهد جوان زمینه‌های اجتماعی خود را برای پرشتاب کردن موتور توسعه در این کشور در پیوند با غرب آماده می‌کند و در واقع «سنت از بیرون به درون منتقل شد و صبغه‌ای انقلابی یافت».

او در پایان نتیجه گرفته «تحولات اجتماعی اخیر در عربستان بدون تردید فشار مضاعفی را بر ایران برای اصلاحات اجتماعی وارد کرده و چالش مشروعیت یا کارآمدی نظام های سیاسی را به دوران جدیدی وارد می‌کند».

تاثیر اقتصاد بر تغییرات اجتماعی


Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *