• Thursday 27th February 2020

ایران مقدس نیست، متکثر است وضعیت موجود، فدرالیسم یا تجزیه؟ مجید محمدی

کمتر فردی به خود جرات می‌دهد بگوید: «خوب، اگر هر یک از واحدهای سیاسی در ایران مجلس قانونگذاری و قوه‌ی قضاییه‌ی مستقل و استاندار به انتخاب خود مردم داشته باشند چه می‌شود؟

 ایران مقدس نیست، متکثر است

 مجید محمدی

وضعیت موجود، فدرالیسم یا تجزیه؟
در کشورهایی که نظام فدرال حاکم بوده همه پرسی برای جدایی معمولا به نتیجه‌ی مورد نظر تجزیه‌طلبان منجر نشده است. به سراغ این که در گذشته چه گروهی بر چه گروه‌هایی چه چیزهایی را تحمیل کرده (فراتر از شناخت تاریخ) نباید رفت چون بجز انتقام کشی و خون‌ریزی دستاوردی ندارد. اما می‌توان به سراغ فرایندها و روال‌هایی رفت که حق اداره را از مردم سلب کرده، تبعیض آمیز بوده و موجب تمرکز قدرت در یک گروهِ بدون شایستگی و مشروعیت بوده است.
بیشتر بخوانید

پیش‌فرضی که در بخش عمده‌ی مباحث مربوط به مطالبات قومی/ملی و اخطارهای مربوط به تجزیه‌ی ایران در صورت حمله‌ی خارجی، حمله به تاسیسات اتمی یا تضعیف دولت مرکزی به واسطه‌ی اقدامات براندازانه به چشم می‌خورد آن است که ایران امروز (با هیئتی که در حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی یافته) با مرزها و جمعیت و مجموعه‌ی عناصر هویت بخش به آن یک ارزش فرا بشری و امری مقدس است که کسی نباید به ترکیب آن دست بزند یا بدان نزدیک شود یا از آن انتقاد کند و اگر چنین شود میلیون‌ها خون ریخته می‌شود (این ترس افکنی از جنس ترس افکنی‌های مربوط به امور مقدس است). تقدس آنجا پای به میدان می‌گذارد که افراد بالای طاقچه بودن این موضوع، و عدم امکان پرسش از آن را فرض می‌گیرند، آن را دست نخورده می‌خواهند یا بدان نزدیک نمی‌شوند.

این تقدس مفروض تا آن حد گسترده و ارتقا یافته است که کمتر فردی به خود جرات می‌دهد بگوید: «خوب، اگر هر یک از واحدهای سیاسی در ایران مجلس قانونگذاری و قوه‌ی قضاییه‌ی مستقل و استاندار به انتخاب خود مردم داشته باشند چه می‌شود؟ چرا این خواست منطقی به خون‌ریزی منجر می‌شود یا با خون‌ریزی حاصل می‌شود؟» اگر مردم هر منطقه‌ای- اگر خواستند و برای همه پرسی امضای کافی جمع کردند- در یک همه پرسی برای باقی ماندن یا جدا شدن از واحدی به نام ایران تصمیم بگیرند چه می‌شود؟ حتی اگر بخش‌هایی از ایران امروز جدا شود (که احتمال آن بسیار اندک است) چه می‌شود؟ بخش‌هایی از ایران در دویست سال گذشته جدا شده و آسمان به زمین نیامده است. در دیگر نقاط دنیا نیز هر از چند گاهی همه پرسی و انتخابات می‌شود برای تجزیه‌ی کشورها و زمان و مکان زیر و رو نمی‌شود. در مواردی نیز کشورهایی به هم پیوسته‌اند و آسمان به زمین نیامده است.

اگر روزی مردم افغانستان و تاجیکستان یا بخش‌هایی از آنها در یک همه پرسی تصمیم گرفتند به ایران بپیوندند چه؟ آیا همه‌پرسی در این مورد نیز مایه خون‌ریزی و نفی تمامیت ارضی ایران است؟ آیا اگر امروز مردم استان هرات در افغانستان می‌توانستند همه پرسی داشته و به ایران بپیوندند طرفداران تمامیت ارضی مقدس گونه چه عکس‌العملی نشان می‌دادند؟ همچنین در برخی کشورها واحدهای سیاسی تنها امور خارجی و بخش‌هایی از امور دفاعی را به دولت ملی واگذار کرده‌اند بدون آن که تاثیر گذاری خود را رها کرده باشند. البته طرح این پرسش‌ها و نکات همان و برچسب «همسویی با امپریالیسم» و ستون پنجم بیگانگان و آلوده شدن در خون‌ریزی دریافت کردن همان.

حتی بسیاری از عناصر سکولار ایرانی که از خدا و دین و آخرت و روحانیت تقدس زدایی می‌کنند حاضر نیستند از «ایران با قدرت مرکزی متمرکز» یا عناصر هویتی امروز آن (دین رسمی، زبان رسمی) تقدس‌زدایی کنند و اگر کسی از وضعی و قراردادی بودن مرزها و دولت- ملت‌ها و اسامی امکنه، حق تعیین سرنوشت ملت‌ها (با خلع ید از مراجع موجود تصمیم گیری در باب این که چه واحدهای اجتماعی ملت هستند یا نیستند) یا حتی امکان همه پرسی در استان‌ها یا مناطقی از ایران برای جدایی سخن بگوید گویی به کفر گویی و شکستن حریم‌ها اقدام کرده یا عامل بیگانگان بد خواه است. سه دهه است انقلابیون ایرانی هر روز اسامی خیابان‌ها (دهها هزار) و شهرها (شاهی، کرمانشاه) و دریاچه‌ها (رضاییه) را تغییر داده‌اند- در دوران پهلوی نیز همین کار می‌شد- اما اگر ساکنان جنوب خلیج فارس همان کار را بکنند رگ‌های گردن وطن پرستان دیندار و سکولار، انقلابی و غیر انقلابی از عصبانیت ورم می‌کند (بحث تاریخی در مورد اسامی امکنه موضوعی دیگر است).

البته سیاست‌مداران چون می‌خواهند رای جمع کنند و به قدرت برسند قابل فهم است که از ایران و هر آنچه مربوط به آن است (حتی تا حد جمهوری اسلامی) تابو بسازند یا کسانی که در پی کسب قدرت هستند کشور بزرگ‌تری را برای فرمانروایی بخواهند. اما آیا تحلیل‌گران، محققان و دانشگاهیان نیز باید به تقدس ایران یا تقدس قدرت مرکزی آن به هر قیمت تن در دهند؟


Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *